Veulentijd!

Het veulenseizoen zit er weer aan te komen, een drukke en spannende periode voor zowel dierenarts als eigenaar! Daarom maar eens wat punten bij elkaar, waarop gelet moet worden en wat handig is om in huis te hebben, voordat alles gaat beginnen.

Drachtige merrie

Vraag is altijd tot wanneer een drachtige merrie kan doorwerken. Dit verschilt eigenlijk per paard en er is niet een bepaalde stelregel voor. In principe mag de merrie gewoon haar werk blijven verrichten zolang ze het aankan. Vaak merk je wel aan de merrie zelf wanneer het werk teveel wordt en ze er geen zin meer in heeft, dus geef hier dan gehoor aan! Doe een stapje terug en doe bijvoorbeeld wat meer stapwerk tussendoor. Ze mag wel gewoon rustig in beweging blijven.

Wat betreft voer: ga niet snel teveel geven. Een merrie hoeft eigenlijk pas de laatste maand wat meer krachtvoer te hebben. Als het veulen is geboren is het wel nuttig meer te voeren, omdat de melkproduktie natuurlijk energie kost.

Zorg er ook voor dat je merrie is ingeënt (influenza/tetanus en evt. rhinopneumonie), het liefst ongeveer een maand voordat het veulen komt. Zo wordt het veulen via de biest ook beschermd tegen deze ziekten.

Zorg ervoor dat de stal waarin de merrie moet veulenen voldoende groot is met voldoende stro/krullen/vlas, zodat het veulen niet gelijk op een kale vloer belandt. Het is verstandig om de merrie ruime tijd voor het veulenen aan deze stal te laten wennen.

Blijf je merrie tegen het eind van de dracht goed in de gaten houden, vaak laat ze door gedragsverandering ook al zien dat ze tegen het veulenen aanzit. Erg veilig is het gebruik van geboortemelders (singel/chip), waardoor de kans dat je de geboorte mist (en dat er iets fout gaat), aanzienlijk wordt verkleind.

Het geboorteproces

Deze kunnen we onderverdelen in 4 stadia:

*de voorbereidingsfase; het opuieren (harsdoppen aan de tepels), het zakken van de banden

*de ontsluitingsfase ; het paard begint weeen te krijgen, die in kracht en frequentie toenemen. De baarmoedermond wordt in deze fase ontsloten, door verslapping van de spieren van baarmoedermond zelf en door het veulen wat er tegenaan duwt. De merrie kan wat onrustig worden omdat het pijnlijk is en kan wat gaan opstaan en liggen.

* de uitdrijvingsfase ; Wanneer de pootjesblaas in de vagina komt, gaat de buikpers op volle kracht de baarmoedercontracties ondersteunen en is de uitdrijvingsfase begonnen. Deze fase verloopt normaal gesproken vlot. Eerst worden de beide voorpootjes zichtbaar en vervolgens het neusje van het veulen. Merk je tijdens deze fase dat er iets niet klopt (er komt geen neusje, je ziet 4 pootjes, er zit geen schot in) waarschuw dan meteen je dierenarts. De navelstreng van het veulen breekt vanzelf af tijdens de uitdrijving.

*de nageboortefase ; de nageboorte van het paard moet er binnen 6-8 uur af zijn gekomen. Is de nageboorte er na twee uur nog niet af, dan is het verstandig om de dierenarts te bellen. Het paard krijgt dan oxytocine gespoten om ervoor te zorgen dat de nageboorte makkelijker loslaat. Gebeurt dit niet, dan moet deze er handmatig worden uitgepeld, waarna de baarmoeder een aantal dagen met water gespoeld moet worden. Temperatuur je merrie 2x daags (normaal 37,4-38 graden) en waarschuw bij koorts gelijk je dierenarts. Controleer de nageboorte als deze eraf is, of hij heel is. Het moet er als het ware uitzien als een broek met twee dichte (ongelijke) broekpijpen aan de onderkant (1 gat waar het veulen uit is gekomen).

Het veulen

Het veulen moet binnen 6 uur na de geboorte biest hebben gedronken en een vlotte indruk maken. Sommige veulens doen er langer over om de tepels te vinden dan andere, vaak kan je ze het beste gewoon even met rust laten. Ga niet gelijk teveel aan het veulen lopen trekken en duwen als het een uur na de geboorte nog niet gedronken heeft, vaak worden ze daar alleen maar erg moe van en jij ook! Geef het even rustig de tijd. Maakt een veulen een erg slome induk en doet het geen pogingen om op te staan, waarschuw dan je dierenarts.

Handig om in huis te hebben

*Betadine oplossing om de navelstomp van het veulen te desinfecteren na de geboorte om infecties te voorkomen.

*Een touwtje om evt. de navelstomp mee af te binden als deze niet goed is afgescheurd en nog bloed na de geboorte.

*Nuchter verstand en rustig blijven!